Bạn làm việc quan trọng đó lúc nào? Theo tôi lúc thích hợp nhất là lúc đi từ sở về nhà. Loại sách để học đó ở Luân Đôn không thiếu gì. Có thời giờ thì bạn có thể kiếm ra được tiền bạc - thường là như vậy.
Vậy nhất định không được đọc báo trên xe! Thế là đã để dành được 45 phút rồi đấy nhé! Rồi tôi sẽ xin giảng tại sao. Vậy, chúng ta bắt đầu xét quỹ chi tiêu thời giờ mỗi ngày.
Bạn là một thư ký ngân hàng và chưa đọc tiểu thuyết hấp dẫn của Walter Bagehot nhan đề là "Đường Lombard" ư? Thưa bạn, nếu bạn đọc cuốn đó, đọc kỹ nó một giờ rưỡi ba buổi tối trong tuần, bạn sẽ thấy công việc của bạn say mê tới mức nào. Tôi nhận rằng câu ấy khó nói vô cùng vì quần vợt quan trọng hơn cái linh hồn bất diệt nhiều lắm. Tôi đã nghe một bà vợ đau đớn, bực tức nói: "Nhà tôi cứ đúng tám giờ là dắt chó đi chơi, và đúng 9 giờ 15 là đọc sách.
Bạn có nhớ, buổi sáng đó, nhận được một bức thư khiến bạn lo lắng, cân nhắc kỹ lưỡng khi trả lời không. Họ khoe với bạn mỗi năm đọc được bao nhiêu cuốn. Thành thử có hàng chục vạn giờ mất đi như vậy mỗi ngày chỉ vì người ta ít nghĩ đến thì giờ lắm, không bao giờ đề phòng để khỏi đánh mất nó.
Một thất bại trong bước đầu có thể diệt lòng ham tu thân luyện trí, nên bạn phải đề phòng từng ly từng tí để tránh nó. Có một bộ óc biết tuân ý ta thì nên lợi dụng nó một cách tối đa. Và có thể thoả mãn lòng khao khát hiểu biết của ta mà không cần đến văn chương.
Nếu bạn không ra mặt thì tôi xin tiếp tục chuyện trò với những bạn đang lo âu, phiền muộn của tôi, với vô số tâm hồn đương bị ám ảnh, đau đớn vì năm này năm khác cứ trôi, trôi đi, trôi đi mà chưa tìm ra cách cho đời sống trơn tru. Tiểu thuyết đó là cuốn Aurora Leigh mà tác giả là E. Cho nên riêng tôi, tôi yêu sự gắng sức lắm.
Than ôi! Tôi không giúp bạn được việc ấy. Làm được một công việc mệt nhọc, lòng tự tin của bạn sẽ tăng lên. Nhưng có gì lạ đâu? Vẫn là luật nhân quả mà.
Bạn lựa một thời đại hoặc một đầu đề, hoặc một tác giả thôi. Thành một anh chàng rởm là một điều rất dễ mà cũng rất tai hại. Lẽ dĩ nhiên, nếu sau khi đọc Hazlitt và đã thí nghiệm như vậy, bạn vẫn tin chắc rằng trong tâm hồn bạn còn có cái gì cừu địch với thơ thì bạn đành phải học lịch sử hoặc triết học vậy.
Chẳng hạn khu vực âm nhạc (2). Cái lợi lớn nhất của những kiệt tác đó là nó minh bạch một cách lạ lùng. Nếu bạn đã đọc cuốn "Nghe nhạc cách nào?" của Krehbiel thì lần sau khi nghe nhạc bạn thấy hứng thú tăng lên lạ lùng.
Tôi phải kể lể việc riêng như vậy để khỏi bị buộc tội làm thương tổn quyền lợi của các nhà báo, khi tôi chống thói đọc báo trên xe buổi sáng. Tôi nhắc nhở rằng cần phải hy sinh và có một quyết tâm vĩ đại mới được. Chắc chắn là như thế sẽ có lợi.